Με τον καθιερωμένο αγιασμό και το πρώτο κουδούνι ανοίγουν σήμερα, Παρασκευή, οι πόρτες των νηπιαγωγείων, των δημοτικών, των γυμνασίων και των λυκείων σε όλη τη χώρα, σηματοδοτώντας την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027.
Μαθητές και εκπαιδευτικοί επιστρέφουν στις τάξεις, σε μια χρονιά που φέρνει αλλαγές στα προγράμματα και στον τρόπο λειτουργίας των σχολείων, αλλά και με σημαντικές εκκρεμότητες που παραμένουν ανοιχτές. Στο επίκεντρο βρίσκονται για ακόμη μία φορά τα κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό, ιδιαίτερα στην ειδική αγωγή και την παράλληλη στήριξη.
Το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε έχει ολοκληρώσει την πρώτη φάση προσλήψεων αναπληρωτών, ενώ η δεύτερη φάση αναμένεται έως το τέλος Σεπτεμβρίου. Την ίδια στιγμή, η νέα χρονιά φέρνει το Διεθνές Απολυτήριο σε δημόσια σχολεία, νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών, το μάθημα της Ηθικής, νέα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία και διεύρυνση του Ψηφιακού Φροντιστηρίου.
Τα κενά παραμένουν στο επίκεντρο
Η στελέχωση των σχολείων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα με τα οποία ξεκινά η νέα σχολική χρονιά.
Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας εκτιμά ότι τα κενά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ξεπερνούν τις 15.000 θέσεις. Ιδιαίτερα έντονο χαρακτηρίζεται το πρόβλημα στην παράλληλη στήριξη και την ειδική αγωγή, όπου οι ανάγκες, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, δεν έχουν καλυφθεί στον απαιτούμενο βαθμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΔΟΕ, η προηγούμενη σχολική χρονιά ολοκληρώθηκε με περίπου 45.000 αναπληρωτές στα σχολεία, ενώ εξακολουθούσαν να υπάρχουν ακάλυπτες ανάγκες.
Για τη φετινή χρονιά, οι εκπαιδευτικοί υπολογίζουν ότι περίπου 30.000 αναπληρωτές έχουν τοποθετηθεί στην πρώτη φάση, ενώ για τη δεύτερη φάση έχει γίνει λόγος για περίπου 6.000 επιπλέον προσλήψεις.
Ελλείψεις καταγράφονται, σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, σε ειδικότητες όπως η Φυσική Αγωγή και τα Αγγλικά. Οι εκπαιδευτικοί τονίζουν μάλιστα ότι υπήρξαν σχολεία κατά την προηγούμενη χρονιά όπου τα Αγγλικά δεν διδάχθηκαν κανονικά, θέτοντας το ερώτημα πώς θα καλυφθούν οι χαμένες διδακτικές ώρες.
Περιορισμένοι χαρακτηρίζονται από τις εκπαιδευτικές οργανώσεις και οι διορισμοί μουσικών και θεατρολόγων.
Ελλείψεις και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Ανάλογη εικόνα περιγράφεται και στα γυμνάσια και τα λύκεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΟΛΜΕ την προηγούμενη σχολική χρονιά εργάστηκαν 8.200 αναπληρωτές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ καταγράφηκαν 2.588 συνταξιοδοτήσεις και 910 μόνιμοι διορισμοί.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι εκπαιδευτικοί υπολογίζουν ότι τα κενά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μπορεί να φτάνουν τις 6.000-7.000 θέσεις.
Σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, ο συνολικός αριθμός των κενών στα σχολεία υπολογίζεται από τις δύο ομοσπονδίες σε περίπου 21.000-22.000 θέσεις.
Το στοίχημα του ολοήμερου
Στο επίκεντρο των προβληματισμών των εκπαιδευτικών βρίσκεται και η λειτουργία του ολοήμερου σχολείου. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, υπάρχουν σχολικές μονάδες όπου εκφράζονται φόβοι ότι το ολοήμερο δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει από την πρώτη ημέρα με το σύνολο του απαιτούμενου προσωπικού.
Η ομοσπονδία καταγγέλλει μάλιστα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις έχει δοθεί κατεύθυνση για προτεραιοποίηση μαθητών με βάση κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, λόγω των ελλείψεων.
Οι αλλαγές που φέρνει η νέα χρονιά
Πέρα από το ζήτημα της στελέχωσης, η σχολική χρονιά 2026-2027 φέρνει σειρά αλλαγών για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Για πρώτη φορά θα εφαρμοστεί το πρόγραμμα του Διεθνούς Απολυτηρίου (IB) σε 11 δημόσια σχολεία της χώρας.
Παράλληλα, τίθενται σε εφαρμογή 51 νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών, ενώ εισάγεται το μάθημα της Ηθικής από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου για τους μαθητές και τις μαθήτριες που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Αλλαγές προβλέπονται και στο Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας. Οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου θα έχουν τη δυνατότητα δωρεάν ηλεκτρονικής εξέτασης στα Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Γερμανικά και τα Ιταλικά.
Παράλληλα, κάνουν πρεμιέρα οκτώ νέα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, σε επίπεδο γυμνασίου και λυκείου.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η διεύρυνση του προγράμματος ζωντανών μαθημάτων του Ψηφιακού Φροντιστηρίου. Το πρόγραμμα λειτουργεί φέτος για τρίτη χρονιά και, πέρα από τη Γ΄ Λυκείου, επεκτείνεται και στην Α΄ και Β΄ Λυκείου.
Οι αλλαγές στον σχολικό χάρτη
Την ίδια στιγμή, το δημογραφικό αποτύπωμα της χώρας γίνεται ολοένα πιο εμφανές και στον σχολικό χάρτη. Για τη φετινή σχολική χρονιά έχουν καταγραφεί μεταβολές στο δίκτυο των σχολικών μονάδων, με 43 νηπιαγωγεία και 32 δημοτικά να καταργούνται.
Οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν ότι η μείωση του μαθητικού πληθυσμού αποτελεί πραγματικότητα, επισημαίνουν όμως ότι η δημιουργία τμημάτων με έως και 25 μαθητές, όπως και οι συγχωνεύσεις ή καταργήσεις σχολικών μονάδων, δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Δύσκολη εξίσωση και η στέγαση των εκπαιδευτικών
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύουν οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες αφορά τη στέγαση των αναπληρωτών και των νεοδιόριστων, ιδιαίτερα στις τουριστικές και νησιωτικές περιοχές.
Οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν ότι τα ενοίκια σε αρκετές περιοχές έχουν γίνει δυσβάσταχτα για έναν αναπληρωτή ή νεοδιόριστο, ο οποίος καλείται να μετακινηθεί μακριά από τον τόπο κατοικίας του προκειμένου να αναλάβει υπηρεσία.
Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το κόστος στέγασης οδηγεί ορισμένους εκπαιδευτικούς στο να μη δηλώνουν συγκεκριμένες περιοχές, ενώ υπάρχει ακόμη και κίνδυνος παραίτησης όταν δεν μπορούν να εξασφαλίσουν οικονομικά βιώσιμη κατοικία.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα νησιά και τις τουριστικές περιοχές. Δυσκολίες εύρεσης κατοικίας καταγράφονται, σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, και στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα.
Στο Ηράκλειο η υπουργός Παιδείας
Με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, θα βρεθεί στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Κατά την επίσκεψή της θα επισκεφθεί σχολεία όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται δύο Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, δύο σχολεία που συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», ένα Επαγγελματικό Λύκειο και ένα Εσπερινό Γενικό Λύκειο.
