Σημαντικού ύψους πόροι από το τέλος κρουαζιέρας επιστρέφουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών που υπογράφηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Συνολικά, εγκρίνεται η επιχορήγηση 9.775.519,24 ευρώ σε 64 δήμους της χώρας, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων υποδομής και παρεμβάσεων που συνδέονται άμεσα με τη στήριξη του τουριστικού προϊόντος.
Τα κονδύλια προέρχονται από τα εισπραττόμενα έσοδα του ειδικού τέλους που επιβάλλεται στους επιβάτες κρουαζιερόπλοιων και κατανέμονται με στόχο την αναβάθμιση τω δημοτικών υποδομών, τη βελτίωση των δημοτικών υπηρεσιών, την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και του τουριστικού προϊόντος στις περιοχές που δέχονται κίνηση από επισκέπτες κρουαζιέρας. Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική κατανομή πόρων από το νέο αυτό μέτρο, το οποίο επιχειρεί να συνδέσει άμεσα τον τουρισμό κρουαζιέρας με ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Η κατανομή των σχεδόν 10 εκατ. ευρώ αποτυπώνει με σαφήνεια τον χάρτη της κρουαζιέρας στην Ελλάδα. Στην κορυφή βρίσκονται οι δύο εμβληματικοί προορισμοί των Κυκλάδων, η Σαντορίνη και η Μύκονος, οι οποίες λαμβάνουν από περίπου 3,35 εκατ. ευρώ έκαστη, απορροφώντας πάνω από τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού. Τα μεγέθη αυτά αντανακλούν την εξαιρετικά υψηλή επιβατική κίνηση που δέχονται τα δύο νησιά κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Σημαντικές χρηματοδοτήσεις κατευθύνονται επίσης στο Ηράκλειο, στη Ρόδο, στα Χανιά, στην Αρχαία Ολυμπία, στον Πύργο, στη Ζάκυνθο και σε άλλους δήμους που αποτελούν σταθερούς σταθμούς κρουαζιερόπλοιων, συνδυάζοντας φυσικά τοπία, πολιτιστικά μνημεία και οργανωμένες λιμενικές υποδομές.
Κονδύλια για όλους
Παράλληλα, η κατανομή περιλαμβάνει και δεκάδες μικρότερους δήμους, νησιωτικούς και ηπειρωτικούς, οι οποίοι λαμβάνουν σαφώς χαμηλότερα ποσά. Σε αρκετές περιπτώσεις τα κονδύλια ανέρχονται σε λίγες εκατοντάδες ή λίγες χιλιάδες ευρώ, όπως συμβαίνει με δήμους μικρών νησιών των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων και του Ιονίου.
Ωστόσο, η σημασία αυτής της ενίσχυσης δεν είναι αμελητέα. Για μικρούς δήμους με περιορισμένους ίδιους πόρους, ακόμη και ένα μικρό ποσό μπορεί να καλύψει συγκεκριμένες λειτουργικές ανάγκες, να υποστηρίξει μικρές παρεμβάσεις ή να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Κυρίως όμως επιβεβαιώνει ότι το τέλος κρουαζιέρας έχει καθολική εφαρμογή, χωρίς αποκλεισμούς.
Η παρούσα κατανομή αποτελεί το πρώτο πρακτικό τεστ για την αποτελεσματικότητα του τέλους κρουαζιέρας. Η επιτυχία του θα κριθεί από δύο βασικούς παράγοντες: αφενός, από τη σταθερότητα των εσόδων τα επόμενα χρόνια και, αφετέρου, από την ορθή, διαφανή και παραγωγική αξιοποίησή τους από τους δήμους. Διότι είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις τα χρήματα που εισρέουν στα ταμεία των νησιωτικών δήμων δεν αξιοποιούνται για τον σκοπό που χορηγήθηκαν, αλλά με τις λεγόμενες και όντως απαραίτητες για την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία ενός δήμου «αναμορφώσεις» διατίθενται σε άλλους σκοπούς και δράσεις ανάλογα με την πολιτική -και όχι μόνο- φιλοσοφία του εκάστοτε δημάρχου.
Αν το μέτρο λειτουργήσει όπως σχεδιάστηκε, μπορεί να αποτελέσει έναν μόνιμο πυλώνα χρηματοδότησης για περιοχές που σηκώνουν το βάρος της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας. Σε μια εποχή που η συζήτηση για τον υπερτουρισμό και τη βιωσιμότητα βρίσκεται στο προσκήνιο, το τέλος κρουαζιέρας φιλοδοξεί να μετατρέψει την αυξημένη επισκεψιμότητα από πρόβλημα σε ευκαιρία ουσιαστικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το τέλος κρουαζιέρας έχει τεθεί σε ισχύ από τις 21 Ιουλίου 2025 και καταβάλλεται για κάθε επιβάτη που αποβιβάζεται σε ελληνικό λιμάνι. Υπόχρεοι για την απόδοσή του είναι, ανάλογα με την περίπτωση, η εταιρία κρουαζιέρας, ο ναυτικός πράκτορας ή η ελληνική διαχειρίστρια εταιρία, καθώς και οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους, με αλληλέγγυα και εις ολόκληρο ευθύνη.
Η διαδικασία απόδοσης είναι τριμηνιαία και ολοκληρώνεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που ακολουθεί κάθε ημερολογιακό τρίμηνο. Τα ποσά που συγκεντρώνονται επιστρέφουν στους δήμους με τη μορφή επιχορηγήσεων, δημιουργώντας έναν ανταποδοτικό μηχανισμό, όπου η τουριστική δραστηριότητα μετατρέπεται σε απτό όφελος για τις περιοχές υποδοχής.