Υπάρχει ένα σπάνιο, σχεδόν μεταφυσικό φαινόμενο που ευδοκιμεί τα τελευταία χρόνια στη διοίκηση των κοινών της Ρόδου. Είναι η θεσμική αμνησία σε συνδυασμό με την απόλυτη αδυναμία όρασης. Σύμφωνα με το κυρίαρχο αφήγημα, η δημοτική αρχή και η ΔΕΡΜΑΕ λειτουργούν ως ένας καλοπροαίρετος, πλην όμως αφελής, οικοδεσπότης: παραχωρούν τα «ασημικά» του νησιού, εισπράττουν τα μισθώματα, αλλά δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για το ποιος πραγματικά βρίσκεται πίσω από το ταμείο, ποιος αλλάζει τα ΑΦΜ σαν τα πουκάμισα ή ποιος υπεκμισθώνει δημοτικούς χώρους λες και πρόκειται για οικογενειακό κειμήλιο.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, γιατί η πραγματικότητα ξεπερνά κάθε φαντασία. Από το «Χωριάτικο» μέχρι το πάρκινγκ της Λίνδου και από το εμβληματικό «Ακταίον» και τον ΝΟΡ μέχρι τις Πηγές Καλλιθέας και την Κοιλάδα των Πεταλούδων, το μοτίβο μοιάζει βγαλμένο από εγχειρίδιο δημιουργικής λογιστικής. Εταιρείες εμφανίζονται, εξαφανίζονται, μεταμορφώνονται και διαδέχονται η μία την άλλη, ενώ οι αρμόδιοι ανακαλύπτουν τι συμβαίνει στην αυλή τους μόνο όταν το θέμα φτάσει στα πρωτοσέλιδα ή στις δικαστικές αίθουσες.
Τότε ακριβώς ενεργοποιείται το αγαπημένο σπορ της τοπικής πολιτικής σκηνής: η μετάθεση ευθυνών. Ξαφνικά, ξεκινούν «κατεπείγοντες έλεγχοι» με καθυστέρηση μηνών ή ετών, εκδίδονται αυστηρές ανακοινώσεις και η διοίκηση εμφανίζεται εξοργισμένη με όσα η ίδια υπέγραφε ή ανεχόταν. Όσο για υποθέσεις όπως το «Amalfi»; Εκεί επιστρατεύεται η εκκωφαντική σιωπή — μια δοκιμασμένη συνταγή που βασίζεται στην ελπίδα ότι η μνήμη των πολιτών είναι εξίσου ασθενής με τα αντανακλαστικά των ελεγκτικών μηχανισμών.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι διοικητικό· είναι βαθιά πολιτικό. Διότι στην πολιτική δεν μπορείς να διεκδικείς τα εύσημα της διαχείρισης όταν εισπράττεις, και να δηλώνεις «απλός περαστικός» όταν σκάει το σκάνδαλο. Η δημοτική περιουσία δεν είναι οικόπεδο χωρίς φράχτη που το καταπατούν άγνωστοι μέσα στη νύχτα. Έχει ιδιοκτήτη, έχει διοικητικά συμβούλια, έχει νομικές υπηρεσίες και, κυρίως, έχει πολιτικούς προϊσταμένους.
Όταν λοιπόν επιχειρείται το ξέπλυμα της πολιτικής ευθύνης μέσα από γραφειοκρατικές υπεκφυγές και καθυστερημένες «ευαισθησίες», το μόνο που μένει καθαρό δεν είναι η εικόνα της διοίκησης, αλλά η βεβαιότητα των πολιτών ότι τους περνούν για αφελείς. Και στη Ρόδο, όσο κι αν κάποιοι ποντάρουν στη λήθη, οι λογαριασμοί —όπως και τα ΑΦΜ— στο τέλος πάντα αθροίζονται.