Το ζήτημα της συμμετοχής των αιρετών στα Διοικητικά Συμβούλια των Δημοτικών Επιχειρήσεων (ΔΕΥΑ) διέπεται από ένα συνδυασμό διατάξεων. Η συστηματική απουσία μέλους ή η συμμετοχή προσώπου που δεν φέρει πλέον την εκπροσωπευτική ιδιότητα, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας.
1. Η Υποχρέωση Συμμετοχής (Ν. 3852/2010 – “Καλλικράτης”)
Σύμφωνα με το Άρθρο 68, οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν θεσμική υποχρέωση να μετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις του συμβουλίου και των επιτροπών/οργάνων στα οποία έχουν οριστεί.
Απουσία από το Δημοτικό Συμβούλιο (Δ.Σ.): Αν ένας σύμβουλος απουσιάζει αδικαιολόγητα σε 3 συνεχείς συνεδριάσεις του Δήμου, τίθεται θέμα πειθαρχικής ποινής αργίας ή έκπτωσης από το αξίωμά του.
Αμέλεια Προέδρου: Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. είναι υποχρεωμένος από το νόμο (παρ. 5) να ενημερώσει την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Η παράλειψη αυτής της ενημέρωσης συνιστά σοβαρή παράβαση καθήκοντος για τον ίδιο τον Πρόεδρο.
2. Η Νομιμότητα της Σύνθεσης της ΔΕΥΑΡ (Ν. 1069/1980)
Η ΔΕΥΑΡ λειτουργεί βάσει του ειδικού νόμου 1069/1980. Ο νόμος απαιτεί την υποχρεωτική συμμετοχή εκπροσώπων της μειοψηφίας στο Διοικητικό της Συμβούλιο.
Πλημμελής Σύνθεση: Αν ένας ορισμένος εκπρόσωπος της μειοψηφίας (π.χ. κ. Τσίκκης) δεν παρίσταται ποτέ στις συνεδριάσεις της ΔΕΥΑΡ, η σύνθεση του οργάνου καθίσταται “προσχηματική”.
Ακυρότητα Αποφάσεων: Η συστηματική απουσία μέλους που έχει οριστεί για να ασκεί έλεγχο (μειοψηφία), χωρίς να αντικαθίσταται από το Δημοτικό Συμβούλιο, δημιουργεί λόγο ακύρωσης όλων των αποφάσεων της ΔΕΥΑΡ από τα Διοικητικά Δικαστήρια ή την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, λόγω “κακής συγκρότησης συλλογικού οργάνου”.
3. Το Ζήτημα της Εκπροσώπησης Παρατάξεων
Όταν ένας σύμβουλος (π.χ. κ. Ζανεττούλλης) έχει οριστεί ως εκπρόσωπος συγκεκριμένης παράταξης αλλά στη συνέχεια αποσυνδέεται από αυτήν (ανεξαρτητοποίηση ή δημόσια διαφοροποίηση), ο σκοπός του νόμου αναιρείται.
Η θέση στο Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ ανήκει στην παράταξη και όχι στο πρόσωπο.
Αν το Δημοτικό Συμβούλιο αρνείται να τροποποιήσει την απόφαση ορισμού ώστε να αντικατοπτρίζει την τρέχουσα σύνθεση των παρατάξεων, παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και της δημοκρατικής εκπροσώπησης.
Συμπέρασμα
Ακόμα και αν ένας σύμβουλος είναι τυπικός στις υποχρεώσεις του στο Δήμο (άρα δεν εκπίπτει αυτόματα από το αξίωμα του συμβούλου), η μη συμμετοχή του στη ΔΕΥΑΡ ή η συμμετοχή του χωρίς την έγκριση της παράταξης που εκπροσωπεί, καθιστά το Διοικητικό Συμβούλιο της επιχείρησης νομικά έωλο. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται υπό αυτό το καθεστώς κινδυνεύουν να καταπέσουν, προκαλώντας διοικητικό χάος στην επιχείρηση.
Νομική Σημείωση: Ο Ελεγκτής Νομιμότητας (Αποκεντρωμένη Διοίκηση) έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να παρέμβει αυτεπάγγελτα όταν καταγγέλλεται εικονική σύνθεση ή παρακώλυση του ελέγχου της μειοψηφίας
Απουσίες από το Δ.Σ. της Επιχείρησης
Αν ο Δημοτικός Σύμβουλος είναι συνεπής στο Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά απουσιάζει αδικαιολόγητα από τις συνεδριάσεις του Δ.Σ. της επιχείρησης:
• Εφαρμόζεται η διάταξη για τις 3 συνεχόμενες απουσίες.
• Σε αυτή την περίπτωση, εκπίπτει από τη θέση του στο Δ.Σ. της επιχείρησης, αλλά διατηρεί τη θέση του ως Δημοτικός Σύμβουλος (εκτός αν το παράπτωμα θεωρηθεί τόσο σοβαρή “παράβαση καθήκοντος” που εκκινήσει πειθαρχική διαδικασία από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση για το κύριο αξίωμά του).