Οι μάσκες έπεσαν με τον πιο επίσημο και θεσμικό τρόπο. Οι τρεις εκθέσεις του Τμήματος Α΄ Εργαστηριακών Ελέγχων της Χημικής Υπηρεσίας Αιγαίου, με αποδέκτη τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, αποτελούν ένα αμείλικτο κατηγορητήριο ενάντια στην τεχνική και διοικητική ηγεσία της ΔΕΥΑΡ. Δεν μιλάμε για μια υποθετική ανησυχία, αλλά για καταγεγραμμένα, επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν τη δομική και λειτουργική κατάρρευση του βιολογικού καθαρισμού κατά τη θερινή περίοδο.
Η ΔΕΥΑΡ, μια επιχείρηση που χρηματοδοτείται απευθείας από την τσέπη των δημοτών μέσω των ανταποδοτικών τελών αποχέτευσης, απέτυχε παταγωδώς να προσφέρει την υπηρεσία για την οποία πληρώνεται. Αντί για επεξεργασμένα υγρά απόβλητα, η εγκατάσταση μετέτρεψε την έξοδό της σε έναν ρυπαντικό «κρουνό», παραβιάζοντας συστηματικά και προκλητικά τα όρια της ΚΥΑ 5673/400 του 1997.
Το χρονικό της διοικητικής και τεχνικής αποτυχίας
Τα στοιχεία που έφεραν στο φως οι έλεγχοι δείχνουν τη σταδιακή παράλυση των υποδομών υπό την ευθύνη της ΔΕΥΑΡ:
• 23 Ιουλίου: Η τουριστική περίοδος ξεκινά και οι υποδομές αρχίζουν ήδη να «μπάζουν». Ενώ το COD κρατήθηκε στα 98 mg/l (όριο 125), το BOD5 σκαρφάλωσε στα 37 mg/l (όριο 25) και τα ολικά αιωρούμενα στερεά (TSS) στα 52 mg/l (όριο 35). Η Τεχνική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΡ έλαβε το πρώτο καμπανάκι κινδύνου, αλλά επέλεξε την αδράνεια.
• 18 Αυγούστου: Η απόλυτη κατάρρευση της δευτεροβάθμιας βιολογικής βαθμίδας. Ο αερισμός προφανώς «νεκρώθηκε» και η καθίζηση απέτυχε πλήρως. Το COD εκτινάχθηκε στα 593 mg/l (σχεδόν 5 φορές πάνω από το όριο) και το BOD5 έφτασε τα 121 mg/l (επίσης 5 φορές πάνω από το όριο). Το χειρότερο όλων; Τα TSS εκτοξεύτηκαν στα 394 mg/l, ξεπερνώντας το νόμιμο όριο περισσότερο από 11 φορές! Η ΔΕΥΑΡ άδειαζε αυτούσια λάσπη στο περιβάλλον, στην «καρδιά» του καλοκαιριού.
• 7 Σεπτεμβρίου: Η διοίκηση επιστρατεύει τη «λύση» της χλωρίωσης στην έξοδο. Μια κίνηση εντυπωσιασμού που αποδείχθηκε φθηνό επικοινωνιακό τέχνασμα. Η χλωρίωση δεν μειώνει το χημικό φορτίο ούτε εξαφανίζει τα στερεά. Έτσι, το COD παρέμεινε παράνομο στα 143 mg/l και τα TSS στα 43 mg/l. Ακόμα και με χημική υποστήριξη, η ΔΕΥΑΡ απέτυχε να πιάσει τα νόμιμα όρια.
Η ώρα της λογοδοσίας
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. και ο Γενικός Διευθυντής της ΔΕΥΑΡ δεν μπορούν πλέον να κρύβονται πίσω από δικαιολογίες για «υπερβολικό φόρτο» ή «εποχικότητα». Η αποτυχία διαχείρισης της βιολογικής βαθμίδας δείχνει έλλειψη συντήρησης, ανυπαρξία στρατηγικού σχεδιασμού και πλήρη αδιαφορία για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
