Ο Κοσμήτορας της Βουλής και Βουλευτής Δωδεκανήσου Βασίλης Α. Υψηλάντης στην ομιλία του, στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων , για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης επί του νέου νομοσχεδίου για τον δικαστικό χάρτη της χώρας επεσήμανε το γεγονός ότι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη έλαβε υπόψη τα προβλήματα της νησιωτικότητας και το δυσπρόσιτο των περιοχών της περιφερειακής ενότητας του Νοτίου Αιγαίου και δεν καταργεί εν τοις πράγμασι κανένα δικαστήριο στα νησιά της Δωδεκανήσου, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ακρίτες συμπολίτες μας στο ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας.
Σαν αποτέλεσμα, στην Περιφερειακή Ενότητα της Δωδεκανήσου διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Ρόδου και Κω, το Εφετείο Δωδεκανήσου και μετατρέπονται τα Ειρηνοδικεία του Νομού Δωδεκανήσου σε Περιφερειακές Έδρες των Πρωτοδικείων. Δεν υπάρχει περιοχή στη χώρα που να μην καλύπτεται με το νέο δικαστικό χάρτη ώστε ο οποιοσδήποτε πολίτης να μπορεί να προσεγγίσει το δικαστήριο της περιοχής του, διανύοντας, στη χειρότερη των περιπτώσεων απόσταση μίας με μιάμιση ώρα.
Οι όποιες ανησυχίες εκφράστηκαν από όλους εμάς ελήφθησαν υπόψη και αυτό επιβεβαιώνεται με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο στις διατάξεις του νομοσχεδίου.
Εξάλλου με την υπογραφή της σύμβασης για την μελέτη και κατασκευή του νέου Δικαστικού Μεγάρου στην Κω, συνολικής επιφάνειας 1.557,80 τ.μ., προϋπολογισμού 3.500.000 ευρώ, είναι ακόμα μια παράμετρος που καταδεικνύει ότι το ενδιαφέρον της παρούσας Κυβέρνησης για την δικαιοσύνη δεν είναι αποσπασματικό, ούτε βασίζεται στη λογική κόστους-οφέλου.
Τα κυριότερα σημεία της ομιλίας του Βασίλη Α. Υψηλάντη είναι το ακόλουθο:
« Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ,
Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές
Η αναμόρφωση του Δικαστικού Χάρτη της χώρας, η οποία προωθείται με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, αποτελεί την πλέον ρηξικέλευθη μεταρρύθμιση στο πεδίο της δικαιοσύνης, η οποία σε συγκερασμό με τους πρόσφατους νόμους της τροποποίησης του Αστικού και Ποινικού Κώδικα αλλά και του Κώδικα Πολιτικής και Ποινικής Δικονομίας ανεβάζει ακόμα ένα σημαντικό επίπεδο την προσπάθεια και φέρνει πιο κοντά στην καθολική και ουσιαστική λύση του φλέγοντος ζητήματος της ταχείας και ποιοτικής απονομής δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, εισάγονται διατάξεις που αφορούν στην ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων με την κατάργηση των ειρηνοδικείων και τη χωροταξική αναδιάρθρωση των δικαστηρίων της χώρας.
Με τον τρόπο αυτό, αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των δικαστών που θα δικάζουν υποθέσεις αρμοδιότητας Πρωτοδικείου και επιτυγχάνεται ισοκατανομή στην ύλη του Α΄ βαθμού δικαιοδοσίας, ενώ αναμένεται ότι θα επιτευχθεί σημαντική μείωση του χρόνου έκδοσης αποφάσεων στον πρώτο βαθμό.
Το νομοθέτημα αυτό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι απότοκο μιας εργώδους διαβούλευσης που συντελέστηκε επί μήνες στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Ενημερώθηκαν και διατύπωσαν τις απόψεις τους οι δικηγορικοί σύλλογοι, οι τοπικές αρχές και οι φορείς ολόκληρης της χώρας στο πλαίσιο ενός γόνιμου διαλόγου. Βεβαίως, ελήφθη υπόψη και η Ευρωπαϊκή πρακτική, σύμφωνα με την οποία στα κράτη μέλη της ευρύτερης οικογένειας του ηπειρωτικού δικαίου τα ειρηνοδικεία, ως τακτικά δικαστήρια εντασσόμενα σε ιδιαίτερο κλάδο της δικαιοσύνης και συγκροτούμενα από δικαστικούς λειτουργούς με λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία, επιβιώνουν σήμερα μόνο στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο, ενώ στη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών υφίσταται ενιαίος πρώτος βαθμός δικαιοδοσίας (π.χ. Αυστρία, Γερμανία, Κροατία, Λετονία, Ολλανδία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία). Στη Γαλλία, δε, που είναι η χώρα της αρχικής του προέλευσης, το ειρηνοδικείο έχει ήδη καταργηθεί και οι πρωτοβάθμιες αστικές υποθέσεις εκδικάζονται στα μονομελή και πολυμελή πρωτοδικεία (τα λεγόμενα Tribunal d’ instance και Tribunal de grande instance αντίστοιχα).
Από την ανάγνωση των διατάξεων του σχεδίου νόμου καθίσταται σαφές ότι η φιλοσοφία της αναμόρφωσης του δικαστικού χάρτη ερείδεται στο συνταγματικώς κατοχυρωμένο δικαίωμα της ανεμπόδιστης πρόσβασης στη δικαιοσύνη για όλους τους πολίτες. Αποτυπώνεται δε εμπράκτως με το πραγματικό γεγονός ότι σε όλες τις παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές παραμένουν τα Πρωτοδικεία ως έχουν και τα Ειρηνοδικεία τρέπονται σε Περιφερειακές Έδρες των Πρωτοδικείων. Η στοχοπροσήλωση της Κυβέρνησης στην βασική και αδιαπραγμάτευτη αρχή ότι τα δικαστήρια στα σύνορα μας και τα νησιά μας για εθνικούς λόγους δεν επηρεάζονται από την αναμόρφωση του υπό ψήφιση δικαστικού χάρτη παραμένει ιερή.
Ο Νομός Δωδεκανήσου, τον οποίο εκπροσωπώ, είναι ένα απτό παράδειγμα ότι η Κυβέρνηση λαμβάνει υπόψη τη νησιωτικότητας και το δυσπρόσιτο των περιοχών της περιφερειακής ενότητας του Νοτίου Αιγαίου και δεν καταργεί εν τοις πράγμασι κανένα δικαστήριο στα νησιά της Δωδεκανήσου, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ακρίτες συμπολίτες μας στο ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας.
Σαν αποτέλεσμα, στην Περιφερειακή Ενότητα της Δωδεκανήσου διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Ρόδου και Κω, το Εφετείο Δωδεκανήσου και μετατρέπονται τα Ειρηνοδικεία του Νομού Δωδεκανήσου σε Περιφερειακές Έδρες των Πρωτοδικείων. Δεν υπάρχει περιοχή στη χώρα που να μην καλύπτεται με το νέο δικαστικό χάρτη ώστε ο οποιοσδήποτε πολίτης να μπορεί να προσεγγίσει το δικαστήριο της περιοχής του, διανύοντας, στη χειρότερη των περιπτώσεων απόσταση μίας με μιάμιση ώρα.
Οι όποιες ανησυχίες, επομένως, εκφράστηκαν από όλους εμάς ελήφθησαν υπόψη και αυτό επιβεβαιώνεται με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο στο κείμενο του νομοσχεδίου.
Κύριες και κύριοι συνάδερφοι, πριν λίγες ημέρες παρευρέθηκα στο Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών στην υπογραφή της σύμβασης για την μελέτη και κατασκευή του νέου Δικαστικού Μεγάρου στην Κω, συνολικής επιφάνειας 1.557,80 τ.μ., προϋπολογισμού 3.500.000 ευρώ. Και το αναφέρω ακριβώς για να καταδείξω ότι το ενδιαφέρον της παρούσας Κυβέρνησης για την δικαιοσύνη δεν είναι αποσπασματικό, ούτε βασίζεται στη λογική κόστους-οφέλους, όπως θέλει να υποστηρίζει η αντιπολίτευση χάριν πρόσκαιρων μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Όλος αυτός ο σχεδιασμός αποτελεί έμπρακτη απόδειξη του ενδιαφέροντος του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τα νησιά μας και την ανάπτυξη τους και παράλληλα εντάσσεται σε ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων στον χώρο της δικαιοσύνης, οι οποίες μετά βεβαιότητας θα σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή για την ελληνική δικαιοσύνη, για τον εκσυγχρονισμό της και την ταχύτητα απονομής της, έτσι ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω το κοινό περί δικαίου αίσθημα.
Στο πλαίσιο αυτό, είμαι πεπεισμένος ότι οι Κασσάνδρες της αντιπολίτευσης που είναι προσκολλημένες στο παρελθόν μη θέλοντας να αλλάξει τίποτα και οι οποίες επιχειρούν να θολώσουν το μήνυμα αυτής της υπερκομματικής προσπάθειας θα διαψευσθούν.
Ο νέος Δικαστικός Χάρτης, αποτελεί μία αλλαγή που καθυστέρησε παραπάνω από 110 χρόνια, από τότε που ο Ελευθέριος Βενιζέλος επιχείρησε να ενοποιήσει τα Ειρηνοδικεία και τα Πρωτοδικεία. Αυτή τη μεγάλη τομή προωθεί τώρα η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη, με στόχο να επιταχυνθεί ο χρόνος απονομής της δικαιοσύνης έως και 30% έως το 2027.
Με τις σκέψεις αυτές δηλώνω ότι υπερψηφίζω το νομοσχέδιο καθώς επίσης. να συγχαίρω τους κ.κ. Υπουργούς της δικαιοσύνης, για τη σοβαρή δουλειά που επιτελούν στο χώρο αυτό.
Με την ευκαιρία της σημερινής μου ομιλίας, εύχομαι σε όλους σας και στους συμπατριώτες μας, Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!».
