«Η αξιοπιστία των θεσμών και των προσώπων δεν είναι αυτονόητη. Οι θεσμοί γίνονται αξιόπιστοι ανάλογα με τη λειτουργία των προσώπων που τους υπηρετούν. Δυστυχώς, ο Δήμος Ρόδου δεν έχει καλό βαθμό αξιοπιστίας. Η σημερινή δημοτική αρχή βρίσκεται σε μια συνεχή ταλάντευση”
γράφει η Ρένα Παυλάκη – REAL voice
Βολές κατά της λειτουργίας και της αξιοπιστίας της δημοτικής αρχής εξαπέλυσε ο Μανώλης Σαββής, πρώην δήμαρχος Νότιας Ρόδου, σε συνέντευξή του στον RV και τη Ρένα Παυλάκη. Με αφορμή την κινητοποίηση των τοπικών φορέων για την αξιοποίηση του παλιού νοσοκομείου της Ρόδου, ο κ. Σαββής έκανε λόγο για βαθιά «κρίση εμπιστοσύνης» της κοινωνίας προς τον Δήμο, ενώ άσκησε δριμεία κριτική στην επικοινωνιακή πολιτική της δημοτικής αρχής για τα «αυτονόητα».
Ειδικότερα για το θέμα της αξιοπιστίας και του σεβασμού προς τους θεσμούς, ο κ. Σαββής δήλωσε: «Η αξιοπιστία των θεσμών και των προσώπων —και μάλιστα πρέπει να πούμε ότι οι θεσμοί γίνονται αξιόπιστοι ανάλογα με τη λειτουργία των προσώπων που τους υπηρετούν— δεν είναι αυτονόητη. Ο Δήμος, το Κράτος ή η Περιφέρεια και η Δικαιοσύνη είναι θεσμοί που πρέπει να τους σεβόμαστε, αλλά αυτοί που τους υπηρετούν πρέπει να αναδεικνύουν την αξιοπιστία τους στη λειτουργία. Δυστυχώς, ο Δήμος Ρόδου δεν έχει καλό βαθμό αξιοπιστίας. Ζούμε με τη νέα δημοτική αρχή μια συνεχή ταλάντευση: άλλοτε «ναι», άλλοτε «όχι», άλλοτε θετικά, άλλοτε αρνητικά, με αντιφατικές απαντήσεις στο ίδιο θέμα. Και συνεχώς επιδεινώνεται η αναξιοπιστία που μπορεί να έχει η τοπική κοινωνία απέναντι στον θεσμό του Δήμου. Οι φορείς, οι εκπρόσωποι των φορέων, ίσως αυτό αντιλήφθηκαν και απευθύνθηκαν μόνο στην Περιφέρεια (για το θέμα του παλιού Νοσοκομείου)».
Το παλιό νοσοκομείο και η στροφή προς την Περιφέρεια
Ο κ. Σαββής εξήρε την πρωτοβουλία του συνόλου σχεδόν των τοπικών φορέων να επαναφέρουν επιτακτικά το ζήτημα του παλιού νοσοκομείου, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μια αισθητική ανακαίνιση, αλλά για μια παρέμβαση που καθορίζει τον τρόπο διαβίωσης και λειτουργίας της πόλης. Ωστόσο, στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι οι φορείς επέλεξαν να απευθυνθούν στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και όχι στον Δήμο. «Νιώθουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην Περιφέρεια. Δυστυχώς, ο Δήμος δεν τους εμπνέει την αξιοπιστία ότι μπορεί να παρέμβει και να λύσει το θέμα», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας το παράδοξο της υπόθεσης, καθώς πρόκειται για ένα αμιγώς τοπικό, δημοτικό ζήτημα για το οποίο ο Δήμος Ρόδου θα έπρεπε να έχει την απόλυτη πρωτοβουλία.
«Δυστυχώς ο Δήμος δεν τους εμπνέει αυτή την αξιοπιστία ότι μπορεί να παρέμβει και να λύσει το θέμα, ενώ θα έπρεπε ο Δήμος να είχε όλη την πρωτοβουλία σε τέτοια ζητήματα, γιατί αφορούν αμιγώς τοπικά, δημοτικά πράγματα. Μπράβο, εύχομαι αυτή η πρωτοβουλία να καρποφορήσει και να είναι συνεχής για πολλά θέματα. Δεν σας κρύβω ότι τον τελευταίο καιρό πάντα αναρωτιόμουν τι κάνουν οι τοπικοί φορείς, ώστε να μπουν σωστά οι αρμοδιότητες και οι προτεραιότητες, κυρίως στη διαμόρφωση της τοπικής μας εικόνας και λειτουργίας, έχοντας βέβαια τη σκέψη ότι, δυστυχώς, ο «Καλλικράτης» που κάνει τους δήμους «κυβερνεία», δεν το πέτυχε» ανέφερε μεταξύ άλλων.
«Κραυγή θαύματος» τα αυτονόητα
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, στηλιτεύτηκε έντονα ο τρόπος με τον οποίο η δημοτική αρχή αντιλαμβάνεται και προβάλλει το έργο της, εν τη απουσία ουσιαστικής πίεσης από τους φορείς του τόπου. «Βγάζουμε δελτία τύπου για το κλάδεμα των δέντρων ή για ένα πεζοδρόμιο και θεωρούμε ότι κάναμε το μεγάλο κατόρθωμα. Είναι εξευτελιστικό να φτάνουμε σε τέτοια σημεία, το αυτονόητο να γίνεται “κραυγή θαύματος”», υπογράμμισε.
Περί «καμμένης γης» και υποχρηματοδότησης
Ο κ. Σαββής σχολίασε και την άποψη που ακούγεται κατά καιρούς μέσα στο δημοτικό συμβούλιο από πολέμιους της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, ότι προχωρά σε έργα και σχεδιασμούς τα οποία θα έπρεπε να κάνει ο Δήμος Ρόδου, ενώ καταρρίπτει και τους ισχυρισμούς της δημοτικής αρχής τόσο περί της υποχρηματοδότησης, όσο και περί της «καμμένης γης», καλώντας την να πει στους πολίτες τι έκανε για να αυξήσει τα έσοδα του Δήμου:
«Τα κάνει η Περιφέρεια γιατί κανένας άλλος δεν έχει δείξει εδώ ότι μπορεί είτε να σχεδιάσει, είτε να υλοποιήσει. Ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Υπάρχει έλλειμμα οράματος, ιδιαίτερα στον Δήμο, όσον αφορά τον σχεδιασμό και την ιεράρχηση των αναγκών. Και παρά τον υψηλό βαθμό στελέχωσης και τους πόρους που διαθέτει. Μπορώ να σας πω με γνώση ότι οι πόροι των Δήμων της Δωδεκανήσου, είναι σήμερα διπλάσιοι από τους αντίστοιχους ισοδύναμους δήμους στην υπόλοιπη Ελλάδα. Πώς γίνεται αυτό; Επειδή, πέρα από τους ΚΑΠ (Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους) και πέρα από τις τακτικές επιχορηγήσεις, η Δωδεκάνησος έχει και τον λεγόμενο «φόρο εισοδήματος»· το 20% του φόρου εισοδήματος που πληρώνει η τοπική οικονομία επιστρέφει στους δήμους. Και όταν είχαμε και τον ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ., οι πόροι ήταν σχεδόν τριπλάσιοι σε σύγκριση με τους αντίστοιχους δήμους της υπόλοιπης Ελλάδας. Και αν συνυπολογίσουμε τη δυνατότητα πόρων που έχουν οι δήμοι λόγω τουρισμού —τέλη παρεπιδημούντων, παραλίες, κοινόχρηστοι χώροι— αντιλαμβάνεστε τη διαφοροποίηση που υπάρχει. Και πολλές φορές έχετε πάει σε άλλες πόλεις της Ελλάδας για να δείτε πολύ πιο όμορφα πράγματα, ίσως και πιο ακριβά, αλλά ταυτόχρονα πιο λειτουργικά και καλαίσθητα. Αυτό είναι μια παρατήρηση που πολλές φορές την κάνουμε. Γιατί όμως γίνεται αυτό; Γιατί μάλλον στον Δήμο Ρόδου έχουν θέσει λάθος προτεραιότητες και λανθασμένους τρόπους διαχείρισης των πόρων» ανέφερε και πρόσθεσε:
«Θα ήταν πολύ χρήσιμο, όσο γνωρίζω και παρακολουθώ, και πιστεύω στενά πως θα ήταν πολύ χρήσιμο να μας καταθέσει μια δημοτική αρχή, στα δύο χρόνια και πλέον που διοικεί, τι ακριβώς έκανε για την αύξηση των ιδίων πόρων. Με εξαίρεση τη θεσμοθετημένη και υποχρεωτική αύξηση των τελών καθαριότητας που έφτασε στο μειωμένο 67% αύξηση, και στο επιχειρηματικό το 350% αύξηση, να μας πουν τι έσοδα αύξησαν. Είτε για τέλος κοινόχρηστων χώρων, είτε για τέλος ελεγχόμενης στάθμευσης. Δυστυχώς, γιατί τα ανείσπρακτα —τα 70 και πλέον εκατομμύρια ανείσπρακτα που είναι έξω, δημιουργούν προσδοκώμενα έσοδα που δεν εισπράττονται. Και εδώ έχουμε την εξής ιδιομορφία: ένα μεγάλο κομμάτι ανείσπρακτων, πέραν των 79 εκατομμυρίων που υπάρχουν στον Δήμο, αφορά τη ΔΕΡΜΑΕ. Ένα σημαντικό μέρος (δεν ξέρω πόσο είναι το ανείσπρακτο) διότι διαχειρίζεται σχεδόν το σύνολο των ακινήτων. Εκεί που είναι επιχειρηματικά ακίνητα σήμερα, όπως το Ακταίον, το Έλλη, το Ιαλύσιο, οι Πεταλούδες. Εκεί πρέπει να δούμε και να μας πουν αν πράγματι εισπράττονται, γιατί τα ανείσπρακτα εδώ είναι πάρα πολλά. Άρα λοιπόν, όταν δεν έχεις κάνει αυτό, η «καμένη γη» που επικαλέστηκε αυτή η δημοτική αρχή ήταν λάθος, μια δικαιολογία που ποτέ δεν πρέπει να λέγεται ειδικά στη διαχείριση των δημοσίων πραγμάτων. Το κατέθεσα μάλιστα στη Δημοτική Αρχή ενώ ήμουν ειδικός συνεργάτης, πως η «καμένη γη» που επικαλέστηκαν αποδείχθηκε ότι ήταν μια υπερβολή, την οποία και οι ίδιοι αναγνώρισαν μετά, δικαιολογούμενοι ότι δεν το λέγαμε τώρα, δεν το λέγαμε τότε, ενώ έτρεχαν στους εισαγγελείς. Είναι κρίσιμο ότι στην έκθεση του Ορκωτού Λογιστή στον τελευταίο ισολογισμό του 2024, είδα μια πολύ σημαντική παρατήρηση για τα ανείσπρακτα. Τι λέει ακριβώς; Ότι δεν μπορούσε καταρχάς να διασταυρώσει το ακριβές ύψος και ότι προέτρεπε πως πρέπει να ληφθούν περισσότερα μέτρα. Και μην ξεχνάμε ότι αλλάζει και το καθεστώς της παραγραφής: κατεβαίνει σχεδόν σε όλα στα πέντε χρόνια. Και θα ήταν χρήσιμο να ξέρουμε πότε δημιουργήθηκαν όλα αυτά και τι ενέργειες έχουν γίνει στα δύο χρόνια τώρα —γιατί δεν θα ζητήσω ευθύνες για τα προηγούμενα— ούτως ώστε να σταματήσει η παραγραφή».
Κίνδυνος νέων απεντάξεων έργων
Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της δημοτικής αρχής και την ενίσχυση των οικονομικών της, ο Μανώλης Σαββής στάθηκε όχι μόνο στην μηδαμινή συμμετοχή του Δήμου Ρόδου σε χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά και στον κίνδυνο νέων απεντάξεων έργων:
“Γενικότερα, δύο χρόνια από τώρα —που πλησιάζουμε τα δυόμισι χρόνια— είναι αρκετός χρόνος για να διορθώσεις ένα έργο, αρκεί να ασχοληθείς συστηματικά και με γνώση. Έχουμε πια σαφή εικόνα ότι, δυστυχώς, ο Δήμος Ρόδου έχει μηδαμινή συμμετοχή σε χρηματοδοτικά προγράμματα. Μηδαμινή! Ακόμα και δύο προτάσεις που έκανε στο ΕΣΠΑ για τον εξωραϊσμό του Ροδινιού και για τους ελαιώνες όχι μόνο δεν χρηματοδοτήθηκαν, αλλά κατατάχθηκαν τελευταίες στην αξιολόγηση. Γιατί; Γιατί δεν ωρίμασαν σωστά τα έργα, δεν τα μελέτησαν, δεν είδαν τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία ούτως ώστε να βαθμολογηθούν σωστά και να είναι ανταγωνιστικά έργα. Και βλέπουμε συνεχώς απεντάξεις, και μηδαμινές επανεντάξεις, γιατί τα προγράμματα συνεχίζουν και βρισκόμαστε μάλιστα στη φάση που πρέπει να ολοκληρωθούν, διαφορετικά θα απενταχθούν. Και βρισκόμαστε μάλιστα στον κίνδυνο να έχουμε νέες απεντάξεις, όπως η Ροδιακή Έπαυλη και ελπίζω όχι και η Νέα Αγορά. Αυτά είναι στοιχεία που δείχνουν τον βαθμό της απάθειας. Ξέρεις όμως πότε λήγουν τα προγράμματα. Όχι μόνο ξέρεις πότε λήγουν, ξέρεις και τι προϋποθέσεις έχουν. Μπορείς να τα σώσεις, αρκεί να είσαι μέσα στην ίδια φιλοσοφία του προγράμματος. Επίσης έχουμε πάρα πολλά παραδείγματα —και δυστυχώς μάλλον θα δούμε και άλλα— όπου έχουμε αυτόν τον κίνδυνο απένταξης και άλλων έργων ενταγμένων».