Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε και το 4ο Φεστιβάλ “Ρόδος: Σταυροδρόμι Πολιτισμών και Συμπράξεων Μουσικών Σχολείων”, το οποίο έλαβε χώρα στο νησί μας από τις 11 έως τις 14 Απριλίου 2024, στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου και στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Με τη συμμετοχή τους μας τίμησαν δεκάδες μουσικά σύνολα από τα Μουσικά Σχολεία: Αθηνών, Αργολίδας, Κορίνθου, Πάτρας, Πειραιά, Ρόδου φυσικά, καθώς και από την Ματέρα της Ιταλίας και την Ανδαλουσία της Ισπανίας, αναδεικνύοντας έτσι το πλούσιο πολιτιστικό και καλλιτεχνικό έργο που συντελείται μέσα σε αυτά.
Πολλές φόρες υπάρχει έντονος προβληματισμός σχετικά με την αναγκαιότητα των συνεργασιών αυτών. Ωστόσο, η σύγχρονη έρευνα υποστηρίζει ότι η συνεργασία μεταξύ σχολείων που εργάζονται μαζί σε ένα κοινό έργο εντείνει τις προσπάθειες βελτίωσης της εκπαίδευσης, ενώ υπάρχουν οφέλη τόσο για τους για μαθητές, όσο και για τους εκπαιδευτικούς. Βασική όμως προϋπόθεση επιτυχημένων σχολικών συνεργασιών είναι η ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης και επικοινωνίας μεταξύ όσων εμπλέκονται στην επίτευξη κοινών στόχων, ενώ η «συνεργατική κουλτούρα» θεωρείται βασικό κλειδί εκπαιδευτικής αλλαγής και βελτίωσης τόσο για ένα σχολείο, όσο και για όλο το εκπαιδευτικό σύστημα ως ανοιχτή μονάδα που βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση με την κοινωνία.
Ειδικότερα, τα Μουσικά Σχολεία, είναι πολύ θετικά σε διασχολικές συνεργασίες και συμπράξεις, ενώ είναι ολοφάνερα τα οφέλη αυτής της εξωστρέφειας, όπως είναι η κατάργηση φραγμών και γεωγραφικών αποστάσεων, η ανταλλαγή εμπειριών, απόψεων, επισκέψεων και καλών πρακτικών, αλλά και το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία. Είναι γνωστό επίσης ότι τα Μουσικά Σχολεία γενικά θεωρούνται, κατά κοινή ομολογία, πρωτεργάτες στον τομέα συνεργασιών με ποικίλους φορείς. Καθώς μια ευρεία μουσική εκπαίδευση απαιτεί ποικίλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και πολλαπλές μουσικές εμπειρίες, τα Μουσικά Σχολεία φέρουν από τη φύση τους τη δυναμική μιας ιδιότυπης εξωστρέφειας και διάχυσης, προκειμένου να συνεργάζονται με διάφορους φορείς προσφέροντας εμπειρίες σε μαθητές και εκπαιδευτικούς. Τα Μουσικά Σχολεία συνεργάζονται με σχολεία γενικής παιδείας ώστε να προσεγγίσουν όλα τα παιδιά, με μουσικά πανεπιστήμια για την προώθηση μουσικών δεξιοτήτων ταλαντούχων μαθητών και ενδιαφερομένων να ασχοληθούν επαγγελματικά με τη μουσική, με διάφορους μουσικούς συλλόγους, κοινωνικά ιδρύματα, πολιτιστικούς οργανισμούς, ορχήστρες, κ.α., ενώ εμπλέκονται με άλλες τέχνες για να προωθήσουν καινοτόμες διεπιστημονικές γνώσεις. Να θυμηθούμε ότι στον ελλαδικό χώρο με τον ιδρυτικό νόμο των Μουσικών Σχολείων υπήρχε ανέκαθεν παράδοση εξωστρέφειας σε διασχολικές συναντήσεις και θεσμικές διοργανώσεις του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Μαθητές και μαθήτριες λοιπόν από κάθε γωνιά της Ελλάδας επέδειξαν υπευθυνότητα, πειθαρχία, αλληληλεπίδραση και συνεργατικότητα δρώντας ατομικά, αλλά και συλλογικά για ένα ποιοτικό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα μέσα σε χορωδιακό ή ορχηστρικό σύνολο. Αυτά τα υπέροχα «μουσικόπαιδα» προσέφεραν αισθητική και πνευματική απόλαυση στο κοινό, προσέφεραν τέχνη και πολιτισμό μέσα από διάφορα μουσικά είδη και σύνολα, αποτελώντας την ελπίδα για την ποιότητα της μουσικής εκπαίδευσης. Διότι αυτό που συντελέστηκε ήταν ένα μικρό θαύμα: μαθητές Μουσικών Σχολείων, άγνωστοι μεταξύ τους από διάφορες περιοχές συνέπραξαν αρμονικά, στάθηκαν δίπλα δίπλα ενώνοντας τις φωνές τους και τραγούδησαν υπηρετώντας την τέχνη της μουσικής. Σαντούρια, κανονάκια και βιολιά έδωσαν την αίσθηση ότι η ελληνική παραδοσιακή μουσική συνεχίζει να ζει μέσα από τα ίδια τα νέα παιδιά και τους εμπνευσμένους μουσικούς δασκάλους που δίνουν την ψυχή τους μέσα στα Μουσικά Σχολεία. Ορχήστρες Ευρωπαϊκής Μουσικής, Ομάδες Ελεύθερης Έκφρασης και μικρότερα σχήματα σύγχρονης μουσικής έδωσαν το δικό τους στίγμα κάνοντας ένα άνοιγμα στην τοπική κοινωνία που είναι ο αποδέκτης.
Παρά την ύπαρξη κάποιων οργανωτικών προβλημάτων σε τέτοια μεγάλα δύσκολα εγχειρήματα, παρά κάποιες παραλείψεις που ενδέχεται να οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα, ή και σε άλλους αστάθμητους (π.χ. καιρικές συνθήκες, έλλειψη κατάλληλων χώρων, κ.λπ.), αυτό που οφείλουμε να κρατήσουμε ως θετικό στοιχείο και κίνητρο για το μέλλον είναι ο «απόηχος» και το «αποτύπωμα» που αφήνουν αυτές οι συναντήσεις των Μουσικών Σχολείων στα ίδια τα παιδιά – πρωταγωνιστές, στην απόκτηση σημαντικών καλλιτεχνικών εμπειριών, στην ενδυνάμωση και δικτύωση των εκπαιδευτικών των Μουσικών Σχολείων και στη «σύζευξη» των επιμέρους σχολικών μονάδων για μελλοντικές συνεργασίες.
Ολοκληρώνοντας, είναι σημαντικό να τονιστεί η ανάγκη για τη συνέχιση του θεσμού, η ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση εμπλεκόμενων θεσμικών φορέων για βελτιστοποίηση των συνθηκών, αλλά και η έναρξη προβληματισμού και γόνιμου διαλόγου στην εκπαιδευτική κοινότητα. Τέλος, είναι σημαντικό ως λειτουργοί της μουσικής εκπαίδευσης να έχουμε ανοιχτούς ορίζοντες και δεκτική νοοτροπία προς τις δράσεις άλλων, καθώς οι συνεργασίες αποτελούν μέρος της φιλοσοφίας των Μουσικών Σχολείων. Ο «συνεργατικός επαγγελματισμός», αυτή η ουσιαστική, ποιοτική και σε βάθος συνεργασία πρέπει να υιοθετηθεί ως κουλτούρα, σύμφωνα με την οποία οι εκπαιδευτικοί αλληλοστηρίζονται πραγματικά και αλληλέγγυα ως επαγγελματίες-συνάδελφοι, καθώς στοχεύουν στην από κοινού εργασία τους για τους μαθητές, την κοινωνία και τον πολιτισμό.
Ευχαριστούμε από καρδιάς την Εφορεία Aρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, τη Δημοτική Ενότητα Καλλιθέας του Δήμου Ρόδου, τη Σχολική Επιτροπή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Ρόδου, την Περιφερειακή Διεύθυνση Α/βαθμιας και Β/ βάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων, τη Μελισσοκομική Δωδεκανήσου, τα Μουσικά Σχολεία που έλαβαν μέρος, τους εκπαιδευτικούς, όλους τους μαθητές και όλες τις μαθήτριες και τους γονείς τους!
Το Μουσικό Σχολείο Ρόδου, συνεχίζει να προσφέρει στο πολιτιστικό αποτύπωμα του τόπου μας, παράλληλα με τα μαθήματα γενικής παιδείας και τη σχολική καθημερινότητα που υπηρετεί.
Επικοινωνία: www.musicschoolrhodes.gr, gmousrod@sch.gr, τηλέφ. 2241067850, 2241065651
