4
«Η φιλοξενία αρχίζει πάντα, με το πιο Απλό, αλλά και το πιο Πολύτιμο Αγαθό : με ένα Ποτήρι, Δροσερό Νερό.»
Στην τοποθέτησή μου ως ομιλητής της επιστημονικής συνάντησης Rhodes | Water Dialogues που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Ερευνών Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων & Ενέργειας «WE ARE GREECE» και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) στη Ρόδο, με κεντρικό θέμα: «Λειψυδρία και πλημμύρες στη νησιωτική Ελλάδα», ο Αντώνης Καμπουράκης, ανέδειξα τη διαχείριση των υδάτινων πόρων ως κορυφαίο ζήτημα ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και πολιτισμού για τα νησιά μας.
Η ομιλία μου είναι η ακόλουθη:
«Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα εδώ, σε μια συζήτηση που δεν αφορά απλώς το νερό. Αφορά τον τρόπο, με τον οποίο, αντιλαμβανόμαστε το μέλλον των νησιών μας, την ευθύνη μας απέναντι στον τόπο, και την ικανότητά μας, να μετατρέπουμε μια μεγάλη πρόκληση, σε κοινό σχέδιο.
Θέλω να συγχαρώ θερμά το Ινστιτούτο «WE ARE GREECE» και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, για την πρωτοβουλία των Rhodes Water Dialogues. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτός ο διάλογος ξεκινά από τη Ρόδο. Από ένα νησί, που γνωρίζει καλά τι σημαίνει να ζεις με ένταση, με ομορφιά, με επισκεψιμότητα, με ευκαιρίες, αλλά, και με ευθύνες. Από έναν τόπο, που έχει μάθει να στέκεται όρθιος, να υποδέχεται τον κόσμο, και ταυτόχρονα, να παλεύει με τα μεγάλα ζητήματα της νησιωτικότητας.
Συνήθως, όταν μιλάμε για το νερό, μιλάμε με όρους έλλειψης. Πόσο νερό έχουμε, πόσο νερό χρειαζόμαστε, πόσο νερό χάνουμε, πόσο νερό θα μας λείψει. Όμως, ίσως πρέπει να αλλάξουμε αφετηρία. Το νερό, δεν είναι μόνο ένας φυσικός πόρος. Είναι μέτρο πολιτισμού. Είναι δείκτης σοβαρότητας.
Είναι η πιο απλή, και ταυτόχρονα, η πιο απαιτητική υπενθύμιση, ότι καμία ανάπτυξη, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, αν δεν πατά σε ανθεκτικές υποδομές. Και σε σχέδιο, με μακρόπνοο ορίζοντα.
Για τα νησιά μας, το νερό, είναι Ζήτημα Ζωής, Παραγωγής, Φιλοξενίας, Ασφάλειας! Αξιοπρέπειας!!!
Είναι πίσω από κάθε σπίτι, από κάθε οικογένεια, από κάθε νοικοκύρη, κάθε ξενοδοχείο, κάθε καλλιέργεια, κάθε μικρή επιχείρηση, από κάθε δημόσιο χώρο. Είναι πίσω από την εικόνα, που δείχνουμε στον επισκέπτη. Αλλά και από την ποιότητα ζωής, που οφείλουμε, στον μόνιμο κάτοικο. Και γι’ αυτό, η διαχείρισή του, ΔΕΝ μπορεί να είναι αποσπασματική. Ούτε εποχική, ούτε ευκαιριακή.
Η μεγάλη πρόκληση για τη νησιωτική Ελλάδα, είναι να περάσουμε, από τη λογική της αντίδρασης, στη λογική της πρόληψης. Να μη συζητάμε για τη λειψυδρία, μόνον όταν οι δεξαμενές αδειάζουν. Να μη θυμόμαστε τα ρέματα μόνον όταν πλημμυρίζουν. Να μη μιλάμε για ανθεκτικότητα μόνον μετά την κρίση. Η σοβαρή Πολιτεία, η Ώριμη Αυτοδιοίκηση, η υπεύθυνη κοινωνία, κρίνονται πριν από το πρόβλημα. Όχι μονάχα μετά από αυτό.
Εδώ, χρειάζεται μια νέα συμμαχία: Κράτος, Δήμοι, Κοινότητες και Χωριά, Περιφέρειες, επιστημονικοί συνασπισμοί, τεχνικός κόσμος, επιχειρήσεις, πολίτες. Κανείς μόνος του, ΔΕΝ μπορεί. Αλλά, και κανείς δεν δικαιούται, να απουσιάζει!!! Το νερό, είναι από τα ζητήματα, που ΔΕΝ προσφέρονται για μικροκομματισμούς, για τοπικούς εγωισμούς, ή για εύκολες καταγγελίες. Χρειάζεται συνεννόηση, θεσμική συνέχεια, και πρακτικές λύσεις.
Σε αυτή τη διαδρομή, η Ρόδος ΔΕΝ ξεκινά, από το μηδέν. Το Φράγμα Γαδουρά, είναι ένα έργο, που απέδειξε πως όταν υπάρχει συνέχεια, συνεργασία και αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων, μπορούν να δοθούν απαντήσεις, σε προβλήματα δεκαετιών. Από τον αρχικό σχεδιασμό, και την ολοκλήρωση της βασικής υποδομής, μέχρι τη σημερινή ανάγκη, επέκτασης και διασύνδεσης περισσότερων περιοχών του νησιού, έχει καταστεί σαφές, πως οι μεγάλες υποδομές, χρειάζονται χρόνο, συνέπεια και θεσμική συνεννόηση. Και τα υποστηρικτικά έργα υδροδότησης, οι αγωγοί, οι δεξαμενές, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας, τα σύγχρονα συστήματα ελέγχου, είναι εξίσου κρίσιμα, με το ίδιο το φράγμα.
Και τα άλλα φράγματα, τα υπό κατασκευή. Και εκείνα τα επιπλέον, των οποίων πρέπει, να εκκινηθεί ο προγραμματισμός, δημιουργίας τους.
Γιατί το νερό, δεν αρκεί να υπάρχει. Πρέπει, να φτάνει με ασφάλεια, με ποιότητα, και με αξιοπιστία, στον πολίτη, στον επαγγελματία, στον επισκέπτη. Σε κάθε γωνιά του νησιού. Σε κάθε κάτοικο του νησιού.
Αυτός είναι ο δρόμος, που πρέπει να συνεχίσουμε. Με επίγνωση ότι η Ρόδος μπορεί να δίνει απαντήσεις, όταν όλοι κοιτάζουμε προς την ίδια πλευρά.
Και μια ακόμη επισήμανση, καθώς στον δημόσιο διάλογο, ακούγονται και θεωρίες, που στοχοποποιούν τον Τουρισμό:
Ξέρουμε όλοι, τι σημαίνει ο τουρισμός για το νησί μας, και πόσο σπουδαίο ρόλο, έχει παίξει. Ο Τουρισμός, δεν είναι αντίπαλος του περιβάλλοντος. Μπορεί, και πρέπει να γίνει, μέρος της λύσης. Με εξοικονόμηση, επαναχρησιμοποίηση, με έξυπνα δίκτυα, με σύγχρονες υποδομές, με υπεύθυνη κατανάλωση, με συνεργασία, Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα.
Ο επισκέπτης του μέλλοντος δεν θα αξιολογεί μόνον την ομορφιά ενός τόπου. Θα αξιολογεί και τη Σοβαρότητά του.
Η Ρόδος, έχει τη δύναμη, να γίνει «εργαστήριο λύσεων». Όχι επειδή δεν έχει προβλήματα. Αλλά, επειδή ακριβώς, τα γνωρίζει. Επειδή έχει εμπειρία, ανθρώπους, τεχνική γνώση, τουριστική δυναμική, και θεσμική βαρύτητα. Μπορεί, να στείλει ένα μήνυμα, σε όλο το Αιγαίο, πως τα νησιά, δεν είναι απλώς ευάλωτοι τόποι. Είναι τόποι, που μπορούν να παράγουν, «πρότυπα ανθεκτικότητας».
Αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι και το βαθύτερο νόημα, της Σημερινής Εκδήλωσης. Να μην μείνουμε, στη Διαπίστωση. Να φύγουμε από εδώ, με μεγαλύτερη αίσθηση ευθύνης. Αλλά, και με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη, στις δυνατότητές μας. Και με αποφασιστικότητα να την υπηρετήσουμε την «εμπιστοσύνη» μας αυτή. Με όσες θυσίες, με όποιο κόπο, με όποιο προσωπικό κόστος.
Ας κάνουμε λοιπόν, τον σημερινό διάλογο, αφετηρία. Όχι, για να πούμε όλοι τα ίδια, αλλά, για να συμφωνήσουμε στα αναγκαία. Με σχέδιο, με συνεργασία, και με σεβασμό, στον τόπο που μας έμαθε, ότι,
η φιλοξενία αρχίζει πάντα, με το πιο Απλό, αλλά και το πιο Πολύτιμο Αγαθό : με ένα Ποτήρι, Δροσερό Νερό.»
