Η εξάρθρωση του κυκλώματος γύρω από τον ιδιοκτήτη της αλυσίδας «Χωριάτικο», Άγγελο Γιαννακόπουλο, από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος φέρνει στο φως μια πολυεπίπεδη υπόθεση οικονομικού εγκλήματος με έντονο τοπικό αντίκτυπο. Πέρα από το δίκτυο των εταιρειών-φαντασμάτων και τη φορολογική απάτη μαμούθ, στο μικροσκόπιο των αρχών εισέρχεται πλέον ο τρόπος με τον οποίο το συγκεκριμένο επιχειρηματικό σχήμα απέκτησε πρόσβαση και έλεγχο σε τουριστικά ακίνητα και ζώνες αιγιαλού στη Ρόδο.
Στα χέρια του δημάρχου Ρόδου δύο μεγάλες υποθέσεις απάτης. Η πολεοδομία και οι παραλίες. Τι γίνεται εκεί μέσα κανένας δεν ήξερε ούτε έβλεπε;
Το ζήτημα υπερβαίνει την παραβατικότητα ενός μεμονωμένου ιδιώτη. Αναδεικνύει τις δομικές αδυναμίες και τις ευθύνες των ελεγκτικών μηχανισμών του δήμου Ρόδου, οι οποίοι όφειλαν να λειτουργούν ως αναχώματα στην αδιαφάνεια.
Το προφίλ των αναδόχων και το έλλειμμα ελέγχου
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αστυνομικής έρευνας, ο επιχειρηματίας δραστηριοποιούνταν στη Ρόδο μέσω έξι διαφορετικών εταιρικών σχημάτων, εξασφαλίζοντας μισθώσεις σε εμβληματικές τοποθεσίες της πόλης (Μανδράκι, Ακταίον, NOR). Το πρώτο σοβαρό ερώτημα δημοσιογραφικής δεοντολογίας αφορά τα κριτήρια με τα οποία οι υπηρεσίες του Δήμου Ρόδου ενέκριναν τη συμμετοχή αυτών των εταιρειών σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Η χρήση «εταιρειών-κουφωμάτων» με ανύπαρκτη οικονομική δραστηριότητα ή εικονικά στελέχη θα έπρεπε να είχε εντοπιστεί από τα πρώτα στάδια του προσυμβατικού ελέγχου. Η παράκαμψη των ασφαλιστικών δικλείδων για τη διαπίστωση της πραγματικής υπόστασης (due diligence) των αναδόχων συνιστά σαφή διοικητική παράλειψη των δημοτικών αρχών.
Η στρέβλωση του ανταγωνισμού και το καθεστώς των δημοπρασιών
Οι ευθύνες του Δήμου Ρόδου επεκτείνονται και στη διαδικασία διεξαγωγής των πλειστηριασμών για τις παραλίες, οι οποίοι πραγματοποιούνται σε συνεργασία με την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ). Κατά το παρελθόν, τοπικοί φορείς και επιχειρηματίες είχαν καταγγείλει περιστατικά εκφοβισμού και παρουσίας εξωθεσμικών στοιχείων κατά τη διάρκεια των δημοπρασιών, με προφανή στόχο τον αποκλεισμό άλλων ενδιαφερομένων.
Όταν οι διαδικασίες παραχώρησης δημόσιου χώρου μετατρέπονται σε πεδίο επιβολής ισχύος, η ανοχή ή η αδυναμία της δημοτικής αρχής να περιφρουρήσει τη νομιμότητα ισοδυναμεί με αποδοχή της στρέβλωσης της αγοράς. Η δημιουργία ενός ιδιότυπου μονοπωλίου στις πιο κερδοφόρες παραλίες του νησιού δεν έγινε εν κρυπτώ· ήταν το αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης θεσμικής αδράνειας.
Η αναγκαιότητα για εσωτερικό έλεγχο
Η κάθαρση της υπόθεσης δεν μπορεί να περιοριστεί στις ποινικές διώξεις των φυσικών προσώπων. Απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών του Δήμου Ρόδου προκειμένου να επανεξεταστούν όλες οι ενεργές συμβάσεις παραχώρησης.
Πώς επετράπη η λεηλασία δημοσίων εσόδων μέσω τουριστικών επιχειρήσεων και ποιοι υπηρεσιακοί ή άλλοι παράγοντες υπέγραψαν τις σχετικές άδειες. Σε μια περίοδο που ο ελληνικός τουρισμός επιχειρεί να αποβάλει τις παθογένειες της αυθαιρεσίας, η περίπτωση της Ρόδου αποτελεί το πιο κρίσιμο τεστ για την αξιοπιστία των ελεγκτικών αρχών της χώρας.